Paula Price

Paula Price is a fearless and tenacious journalist with an insatiable curiosity and an unyielding dedication to uncovering the truth. Her relentless pursuit of justice has led her to expose corruption, shed light on social issues, and give a voice to the voiceless.

29 Sep 2024

Ravi Rajput

•

Paula Price

isp column category 1

စစ်ကိုင်းတိုင်းတွင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း အမြင့်မားဆုံးဖြစ်ခဲ့

အာဏာသိမ်းမှုအလွန် သုံးနှစ်ကျော်ကာလအတွင်း (အနည်းဆုံး တကြိမ်နှင့်အထက် အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်) တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မြို့နယ် ၂၃၃ မြို့နယ်အထိ ရှိခဲ့သည်။ အဆိုပါတိုက်ပွဲဖြစ်ပွားရာ မြို့နယ်များ၏ ပဋိပက္ခပြင်းထန်သက်ရောက်မှုအခြေအနေကို လေ့လာရာတွင် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်း အညွှန်းကိန်းကို (မြို့နယ်တခုချင်းစီအလိုက် နေရပ်စွန့်ခွာ စစ်ပြေးဒုက္ခသည်အရေအတွက်ကို အခြေခံ၍) ထည့်သွင်းလေ့လာခဲ့ပါသည်။ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်းအကျပ်အတည်း မြင့်မားနေသည့် မြို့နယ်ပေါင်း ၉၃ ခုရှိခဲ့ပြီး စစ်ကိုင်းတိုင်းမှ မြို့နယ်ပေါင်း ၂၉ ခုအထိ ပါဝင်ကာ အများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရှမ်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်တို့တွင် မြို့နယ် ကိုးခုအထိ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ အညွှန်းကိန်း မြင့်မားနေပြီး ဒုတိယအများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည်။

ISP Columns article page middle banner

HELLKO (PSLO/PSLA) and the Ta’ang National Liberation Army (TNLA) during specific time periods. Ta’ang (Palaung) armed insurgencies started in 1963. Over the course of nearly 15 years, the TNLA has been active in townships in northern Shan State and Mogok Township in the Mandalay region. Notably, following the Operation 1027,

အာဟာရမဲ့မြို့ပြနှင့် ဆေးဆိုးထားသော အသားများ

တိတ်ဆိတ်စွာ စီးဆင်းနေတဲ့ မိုးရေစီးကြောင်းတွေဟာ မြို့သူမြို့သားတွေရဲ့ မျက်ရည်၊ ချွေးတို့နဲ့ ပေါင်းစပ်သွားသလို အဆက်မပြတ် ရွာသွန်းမှုတိုင်းက လူတွေရဲ့ ရုန်းကန်နိုင်စွမ်းကို စိမ့်ဝင်တိုက်စားနေပုံရတယ်။ မိုးယိုတဲ့ အိမ်တွေအောက်၊ ရေလျှံနေတဲ့ လမ်းမတွေပေါ်နဲ့ ဆေးဆိုးထားတဲ့ အသားတွေကို ဝယ်စားနေရတဲ့ လူတွေရဲ့ဘဝကိုကြည့်ရင်း ရန်ကုန်ဆိုတဲ့မြို့ကြီးရဲ့ ခက်ခဲနက်နဲလှတဲ့ အရှိတရားဟာ မိုးရေနဲ့အတူ ပိုပြီး လေးလံခါးသီးလို့လာတာပဲလို့ ပြောရမလိုဖြစ်နေပါတယ်။

မဏိပူရကန့်ကွက်သံနှင့် နယ်မြေအလဲအထပ် အဆိုပြုချက်

မဏိပူရက အရပ်ဘက်အဖွဲ့အစည်းတွေကတော့ မြန်မာနိုင်ငံကို နယ်မြေ တလက်မလေးပဲဖြစ်ဖြစ် ပေးအပ်လိုက်မယ့်အရေးကို အသေအလဲ ကန့်ကွက်နေကြပါတယ်။ ဒီလို လုပ် တာဟာ နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အပေးအယူလုပ်လိုက်တာဖြစ်သလို ပြည်နယ်နဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ ရပ် တည်ရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတခုလည်း ဖြစ်တယ်လို့ ရှုမြင်ကြပါတယ်။ ဒီလုပ်ငန်းစဉ်က အိမ်တွေ၊ ခြံတွေ၊ အထွတ်အမြတ်ထားရာ နေရာတွေနဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းတွေကို ထိခိုက်စေမှာဖြစ်လို့ပါပဲ။

အထီးကျန်မှု၊ လက်နက်နှင့် ရှင်သန်ရေးကြားက မြန်မာ-ရုရှား ဆက်ဆံရေး

ရုရှားဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အဓိက လက်နက်ဝယ်ယူ တင်သွင်းနေတဲ့နိုင်ငံတွေထဲက တခုဖြစ်ခဲ့တာ ကြာပါပြီ။ ကိန်းဂဏန်းတွေအရ တရုတ်ဆီက ဝယ်ယူတာပြီးရင် ဒုတိယလိုက်ပါတယ်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း မြန်မာစစ်တပ်ဟာ နိုင်ငံတဝန်းက ခုခံတော်လှန်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်နေရတာမို့ ဒီအကူအညီက ပိုပြီး အရေးပါလာပါတယ်။

ရှဉ့်လည်းလျှောက်သာ ပျားလည်းစွဲသာဖြစ်ရမည့် မီဇိုရမ်စင်္ကြံ

တကယ့်မြေပြင်မှာတော့ အာရက္ခတပ်တော်နဲ့ မီဇိုရမ်ပြည်နယ်အစိုးရတို့ကြား ကုန်သွယ်မှုပြုရာမှာ လက်တွေ့ကျတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အာရက္ခတပ်တော်နဲ့ ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်တာက ရှောင်လွှဲလို့မရတဲ့ လက်တွေ့အရှိတရား ဖြစ်တယ်ဆိုပေမဲ့ တရားဝင်မှု (legitimacy) အပိုင်းနဲ့ အိန္ဒိယဗဟိုအစိုးရရဲ့ နယ်စပ်မူဝါဒ အပြောင်းအလဲတွေကြောင့် ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲရေးအတွက်ကတော့ မရေရာမှုတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။